Nhiều người tỉnh giấc giữa đêm vì bắp chân co cứng, đau nhói và khó cử động. Mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ hữu ích nhất là những cách giúp cơ thư giãn, đồng thời giảm nguy cơ tái phát.
Phần lớn cơn chuột rút ban đêm là lành tính và tự hết, nhưng nếu xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc kèm sưng, tê, yếu chân, bạn nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ xử lý triệu chứng.
Vì sao cần biết mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ?
Chuột rút chân ban đêm là tình trạng cơ co thắt đột ngột, không chủ ý, thường xảy ra ở bắp chân nhưng cũng có thể xuất hiện ở bàn chân hoặc đùi. Cơn đau có thể kéo dài từ vài giây đến vài phút, sau đó vùng cơ còn ê hoặc căng. Vì cơn co thường đến bất ngờ lúc đang nghỉ, nhiều người dễ hoảng. Một mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ phù hợp là kéo giãn từ từ.
Không phải trường hợp nào cũng xác định được nguyên nhân bị chuột rút chân khi ngủ. Mayo Clinic cho biết nhiều cơn chuột rút về đêm không có nguyên nhân rõ ràng; nguy cơ có thể tăng theo tuổi, thai kỳ, mỏi cơ hoặc vấn đề liên quan thần kinh và tuần hoàn. NHS cũng lưu ý mất nước, vận động quá sức và một số thuốc như lợi tiểu hoặc statin có thể liên quan đến chuột rút ở một số người khác.
Nếu thắc mắc tại sao đang ngủ bị chuột rút chân, hãy nhìn lại cả ngày thay vì chỉ tập trung vào lúc lên giường. Ngồi lâu, đứng lâu, tập luyện nặng hoặc thay đổi cường độ vận động đều có thể góp phần. Người chơi thể thao cũng dễ gặp co cơ hơn khi cơ mệt và cơ thể thiếu dịch.
Vì vậy, mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ nên gồm xử lý đúng khi cơn đau xuất hiện và điều chỉnh thói quen để giảm tái phát. Đừng mặc định mọi cơn chuột rút đều do thiếu kali hay magie; tự bổ sung khoáng chất liều cao khi chưa biết mình có thiếu hay không không phải lựa chọn an toàn.
Các mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ xử lý nhanh
Khi cơn co xuất hiện, mục tiêu là kéo dài và thư giãn cơ. Mayo Clinic, Cleveland Clinic và NHS đều đề cập kéo giãn, xoa bóp, đứng chịu trọng lượng, dùng nhiệt hoặc lạnh để giảm khó chịu.
Kéo giãn cơ bắp chân
Đây là mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ nên thử đầu tiên khi bắp chân co cứng. Duỗi thẳng chân, sau đó từ từ kéo bàn chân và các ngón chân hướng về phía ống quyển. Nếu với tay tới bàn chân, bạn có thể giữ phần đầu bàn chân và kéo nhẹ về phía mình. Giữ tư thế đến khi cảm giác co thắt giảm, thả lỏng rồi lặp lại nếu cần.
Điểm quan trọng là kéo giãn có kiểm soát, không giật mạnh. Mayo Clinic hướng dẫn với chuột rút bắp chân có thể giữ chân thẳng và kéo phần trên của bàn chân về phía mặt. Nếu cơ quá đau, hãy hít thở chậm và tăng biên độ dần.
Đứng lên và đi lại nhẹ nhàng
Nếu có thể đứng an toàn, hãy đặt chân bị chuột rút xuống sàn, dồn trọng lượng vừa phải và đứng thẳng. NHS cho biết đứng lên và đặt trọng lượng lên chân bị co có thể giúp giảm cơn chuột rút. Bạn cũng có thể bước vài bước chậm quanh giường sau khi cơn đau mạnh nhất đã dịu.
Với người lớn tuổi, người chóng mặt hoặc phòng ngủ tối, mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ này cần ưu tiên an toàn. Không bật dậy quá nhanh vì có thể té ngã. Hãy ngồi ở mép giường, bật đèn, bám vào vật chắc chắn rồi mới đứng. Nếu chân không chịu lực được, tiếp tục kéo giãn ở tư thế ngồi hoặc nằm.
Xoa bóp vùng cơ co cứng
Dùng lòng bàn tay và các ngón tay xoa nhẹ vùng bắp chân đang căng, sau đó tăng lực vừa đủ khi cơ bắt đầu mềm. Xoa bóp không cần quá mạnh; mục tiêu là tạo cảm giác thư giãn chứ không phải ép cơ chịu thêm đau. Cleveland Clinic và NHS đều nêu massage là một trong những cách có thể hỗ trợ khi chuột rút xảy ra.
Bạn có thể kết hợp xoa bóp với mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ bằng kéo giãn: giữ bàn chân hướng về phía ống quyển trong vài giây, thả nhẹ rồi massage dọc bắp chân. Nếu vùng chân đang sưng, đỏ, nóng bất thường hoặc đau không giống cơn chuột rút thông thường, không nên day bóp mạnh.
Chườm ấm hoặc chườm lạnh
Khăn ấm, túi chườm ấm hoặc vòi sen ấm có thể làm vùng cơ căng dễ chịu hơn. Mayo Clinic cho biết nhiệt có thể được dùng cho cơ căng hoặc cứng, trong khi chườm lạnh bằng đá bọc khăn có thể giúp giảm đau còn sót lại. Không đặt đá trực tiếp lên da và không dùng nhiệt quá nóng.
Trong thực tế, mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ này phù hợp sau khi đã kéo giãn cơ. Mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ nên được thực hiện nhẹ nhàng. Nếu cơn co đã hết nhưng bắp chân còn đau âm ỉ, bạn có thể lựa chọn nhiệt hoặc lạnh theo cảm giác dễ chịu. Thuốc giảm đau thông thường không có tác dụng đủ nhanh để cắt ngay cơn chuột rút đang diễn ra.
Cách phòng ngừa chuột rút chân khi ngủ lâu dài
-
Uống đủ nước: Duy trì lượng nước phù hợp trong ngày, nhất là khi vận động nhiều, trời nóng hoặc ra mồ hôi. Mất nước có thể liên quan đến chuột rút nhưng không phải nguyên nhân duy nhất.
-
Giãn cơ trước khi ngủ: Mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ này có thể giúp giảm tần suất cơn co ở một số người. Có thể kết hợp đi bộ chậm trước giờ ngủ.
-
Ăn uống cân đối: Ưu tiên thực phẩm giàu kali, magie, canxi và protein như rau xanh, sữa, đậu, hạt, khoai và trái cây. Không tự uống viên khoáng chất liều cao chỉ dựa trên các bài tin tức hôm nay.
-
Điều chỉnh tư thế ngủ: Tránh để chăn quá chặt ép bàn chân chúi xuống lâu. Có thể thử tư thế giữ cổ chân tự nhiên nếu thường xuyên co bắp chân.
-
Tăng vận động từ từ: Nếu mới tập luyện trở lại, hãy tăng thời lượng và cường độ từng bước để tránh làm cơ quá tải.
-
Xem lại thuốc đang dùng: Một số thuốc có thể liên quan đến chuột rút. Không tự ngừng thuốc kê đơn; hãy trao đổi với bác sĩ nếu cơn co xuất hiện sau khi bắt đầu hoặc đổi liều.
-
Theo dõi tần suất: Ghi lại thời điểm và triệu chứng đi kèm. Mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ sẽ dễ đánh giá hơn nếu bạn có nhật ký khi cần đi khám.
Khi nào mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ không còn đủ?
Phần lớn cơn chuột rút ban đêm ngắn và không nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ chỉ giúp tạm thời trong khi cơn co lặp lại, làm bạn mất ngủ, nên đi khám. NHS khuyến nghị gặp bác sĩ nếu chuột rút làm gián đoạn giấc ngủ, kéo dài hơn 10 phút hoặc đi kèm tê hay sưng chân.
Bạn cũng nên chú ý khi cơn đau xuất hiện cùng yếu cơ, thay đổi cảm giác, đổi màu da, sưng một bên chân hoặc đau tăng. Những biểu hiện này không nên tự quy về “thiếu chất”. Bác sĩ có thể xem lại thuốc, khám tuần hoàn, thần kinh và cân nhắc xét nghiệm.
Với thai phụ, người lớn tuổi, người có bệnh thận, tiểu đường, bệnh mạch máu hoặc dùng nhiều thuốc, mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ nên đi kèm theo dõi triệu chứng. Không nên tự dùng magie, kali hay thuốc giãn cơ theo kinh nghiệm truyền miệng.
Lời kết
Mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ hiệu quả thường bắt đầu bằng kéo giãn bắp chân, đứng chịu lực nhẹ, xoa bóp và chườm phù hợp. Về lâu dài, uống đủ nước, giãn cơ, tăng vận động từ từ và theo dõi thuốc có thể giúp giảm tái phát. Nếu chuột rút kéo dài, xảy ra thường xuyên hoặc kèm sưng, tê, yếu chân, hãy đi khám.
Bạn có thể tham khảo thêm tại priyaring.com để cập nhật những kiến thức hữu ích, mở rộng góc nhìn và tìm hiểu sâu hơn về chăm sóc sức khỏe.